Soru ve Cevaplarla II. TBMM Dönemi ve Çok Partili Hayata Geçiş



Soru ve Cevaplarla II. TBMM Dönemi ve Çok Partili Hayata Geçiş Özetiyle siz değerli okuyucularımızın II. TBMM Dönemi ve Çok Partili Hayata Geçiş konusunda sıkıntısı kalmamasını amaçlıyoruz. Egitimvaktim ailesi olarak II. TBMM Dönemi ve Çok Partili Hayata Geçiş çalışmalarınızda başarılar dileriz.

1. TBMM Dönemi hangi tarihleri kapsar?

-11 Ağustos 1923 – 1 Ekim 1927 arasındaki dönemi

Saltanatın kaldırılmasının nedenleri nelerdir?

-İtilaf Devletleri Lozan Konferansı’na İstanbul Hükümetini de davet etmesi

-Padişah ve İstanbul hükümetinin ulusal direnişe karşı olmaları

-Saltanat sisteminin, Ulusal egemenlik ilkesiyle çelişmesi

-Ülkedeki yönetim ikiliğine son vermek istenmesi

Saltanatın kaldırılmasının sonuçları nelerdir?

-Ülkedeki yönetim ikiliğine son verildi. Böylelikle İtilaf devletlerinin Türk tarafını bölme girişimleri engellenmiştir.

-600 yıllık Osmanlı Devleti sonra erdi.

-Ulusal Egemenlik ilkesi yolunda önemli bir adım atıldı.

-Din ve devlet işleri birbirinden ayrılarak, laiklik alanında ilk adım atıldı

-TBMM Abdülmecid Efendi’yi halife seçti.

-Halifelik sembolik bir makam haline geldi

-Türkiye’de rejim bunalımı ve devlet başkanlığı sorunu ortaya çıktı

Cumhuriyetin ilanında ( 29 Ekim 1923 ) etkili olan unsurlar nelerdir?

-Rejim tartışmalarına son vermek

-Devlet başkanlığı sorununu çözmek

-Meclis hükümeti sisteminin ortaya çıkardığı sorunları gidermek

-Ulusal egemenlik ilkesini gerçekleştirmek

Not: Cumhuriyet’in İlanı

-Cumhuriyet’in ilanı ile devletin adı konmuş rejim tartışmaları son bulmuştur.

Not: Cumhur Başkanı Mustafa Kemal

-Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhur Başkanı Mustafa Kemal’dir

Cumhuriyet’in ilanının sonuçları nelerdir?

-Yeni Türk Devleti’nin rejimi belirlenmiş ve rejim bunalımı son bulmuştur.

-Ulusal Egemenlik ilkesi gerçekleştirildi

-Mustafa Kemal cumhurbaşkanı seçilmiş, böylece devlet başkanlığı sorunu çözülmüştür.

-Meclis Hükümeti sistemi yerine, kabine sistemi uygulanarak, yürütme işleri düzene bağlanmıştır.

-1921 Anayasası’nda değişiklikler yapılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk başbakanı kimdir?

-İsmet İnönü

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk meclis başkanı kimdir?

-Fethi Okyar

Halifeliğin kaldırılmasının ( 3 Mart 1924 ) nedenleri nelerdir?

-Saltanatın kaldırılmasıyla, hilafet makamının bir sembol haline gelmesi

-Halifelik makamının Cumhuriyet rejimine, laiklik ve milliyetçilik ilkelerine ters düşmesi

-Halifenin kendisini, TBMM’nin üzerinde görmesi

-Yapılan yeniliklere karşı olan grupların halifenin etrafında toplanması

-Laiklik ilkesinin gerçekleştirilmek istenmesi

-Meclisteki bazı milletvekillerinin “ TBMM halifenin, halife de TBMM’nindir. “ anlayışı içine girmeleri

-Hintli Müslüman Lider Ağa Han’ın başbakan İsmet İnönü’ye gönderdiği mektubun basın vasıtasıyla kamuoyu tarafından öğrenilmesi.

Halifeliğin kaldırılmasının sonuçları nelerdir?

-Ulusal egemenlik ilkesi güçlendirilmiştir.

-İnkılapların önündeki en büyük engel ortadan kalkmıştır.

-TBMM’deki muhalefet etkisini yitirmiştir.

-Eski rejime dönüş düşüncelerinin önü kapanmıştır.

-Halifelik makamı arayıcılığıyla Türkiye’nin diğer Müslüman ülkelerin iç işlerine müdahalesi engellenmiştir.

-Ümmetçilik anlayışı sona erdi. Ulusçuluk anlayışı güç kazanmıştır.

-Osmanlı hanedan üyeleri yurt dışına çıkarıldı

-Dış ülkelerin halifelik makamını kullanarak, Türkiye’nin iç işlerine karışması önlenmiştir.

3 Mart 1924’te gerçekleştirilen yenilikler nelerdir?

-Şer’iye ve Evkaf Vekâleti kaldırıldı. Yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu.

-Erkan-ı Harbiye Umumi Nezareti kaldırılarak, Genel Kurmay Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı kurulmuştur.

-Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarıldı

-Osmanlı hanedanı yurt dışına çıkarıldı.

-Halifelik kaldırıldı

3 Mart 1924’te Osmanlı hanedan üyelerinin yurt dışına çıkarılması kararının alınmasının nedeni nedir?

-Hanedan üyelerinin Türkiye Cumhuriyeti’nin iç ve dış politikasında yapacağı yeniliklere engel olmasının önüne geçilmek istenmesi

Erkan-ı Harbiye Nezareti’nin kaldırılmasının amacı nedir?

-Orduyu siyasetten uzaklaştırmak

1921 Anayasası’nda yapılan 1923 değişiklikleri nelerdir?

-Türkiye Devleti’nin rejimi cumhuriyettir.

-Türkiye Devleti’nin dini İslam’dır

-Türkiye Devleti’nin resmi dili Türkçedir.

1924 Anayasası’nın önemli maddeleri nelerdir?

-Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir.

-Türk Devleti’nin yönetim şekli cumhuriyettir.

-Türkiye Devleti’nin dini İslam, dili Türkçe, başkenti Ankara’dır.

-Yasama, yürütme ve yargı yetkileri TBMM’ye aittir. Meclis yargı yetkisini, bağımsız mahkemeler arayıcılığıyla, yürütme yetkisini, hükümet arayıcılığıyla kullanır.

-TBMM seçimleri 4 yılda bir yapılır.

-Seçmen yaşı 18, seçilme yaşı 30’dur

-Seçme ve seçilme hakkı sadece erkeklere aittir.

-Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıldır.

-İlköğretim zorunlu 5 yıl ve parasızdır.

1924 Anayasası’nın önemi nedir?

-Çok partili sisteme izin verilmiştir.

-Kabine sistemine geçilmiştir.

-Cumhuriyetin ilanından sonra gelebilecek tepkilerin önlenmesi için “ Devletin dini İslam’dır “ maddesi anayasada yer almıştır.

-40 bin kişiye bir milletvekili seçme hakkı tanınmıştır.

Not: Tevhid-i Tedrisat Kanunu

-Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitimdeki ikiliklere ve kültürel çakışmalara son verilmiştir.

1924 Anayasası’nda yapılan değişiklikler nelerdir?

-1927’de yargı bağımsız mahkemelere verilmiştir.

-1928’de “ Devletin dini İslam’dır. “ maddesi anayasadan çıkarılmıştır.

-1934’te anayasaya kadınların seçme seçilme hakkının verilmesiyle ilgili madde anayasaya eklenmiştir.

-1934’te seçme yaşı 18’den 22’ye çıkarılmıştır.

-1946’da tek dereceli seçim sistemine geçilmiştir.

1924 Anayasası hangi tarihe kadar yürürlükte kalmıştır?

-1961

1961 Anayasası’nın önemli maddeleri nelerdir?

-TBMM; Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu’ndan oluşur.

-TBMM seçimleri 4 yılda bir yapılır.

-TBMM 450 üyeden oluşur.

-Cumhuriyet Senatosu, genel oyla seçilen 150 üye ile Cumhurbaşkanı tarafından seçilen 15 üyeden oluşur.

-Kanun tasarı ve teklifleri ilk olarak TBMM’de görüşülür. Ardından Cumhuriyet Senatosu onaylarsa yasa haline gelir.

-Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından TBMM üyeleri içinden, üye sayısının üçte iki çoğunluğuyla yedi yıllık bir süre için seçilir. Bir kişi arka arkaya iki defa Cumhurbaşkanı seçilemez.

Halk oylaması sonucu kabul edilen anayasalar hangileridir?

-1961 Anayasası

-1982 Anayasası

Cumhuriyet Senatosu’nu kaldırarak, TBMM’de tek meclis sistemini getiren anayasa hangisidir?

-1982 Anayasası

Yüksek Öğrenim Kurumu ( YÖK ) hangi anayasa ile kurulmuştur?

-1982 Anayasası

9 Eylül 1923’te kurulan Yeni Türk Devleti’nin ilk siyasi partisi hangisidir?

-Halk Fırkası

Halk Fırkasının genel özellikleri nelerdir?

-Partinin kurucusu ve başkanı Mustafa Kemal’dir.

-1924 yılında Cumhuriyet Halk Fırkası adını almıştır.

-1935’te Cumhuriyet Halk Partisi adını almıştır.

-Parti Atatürk’ün altı ilkesini benimsemiştir. Ancak partinin devletçilik uygulaması özel sektöre karşı değildir.

-Halk Fırkası 1950’ye tek parti olarak iktidarda kalmıştır.

Halk Fırkasının kurulmasıyla mecliste hangi grubun görevi sona ermiştir?

-Anadolu – Rumeli Müdafa-i Hukuk Grubu’nun

Atatürk’ün ölümünden sonra Cumhuriyet Halk Partisi’nin başkanlığına seçilen kişi kimdir?

-İsmet İnönü

Yeni Türk Devleti’nde ordunun siyasetten ayrılması tam anlamıyla ne zaman gerçekleşmiştir?

-19 Aralık 1924’te askerlerin görevleri sürerken, milletvekili olamayacaklarına dair kanunun çıkarılmasıyla

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk muhalefet partisi hangisidir?

-Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (17 Kasım 1924 )

Terakkiperver Cumhuriyet Halk Fırkasının kurucuları kimlerdir?

-Kazım Karabekir ( Başkan )

-Ali Fuat Cebesoy

-Refet Bele

-Adnan Adıvar

-Rauf Orbay

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının parti programında yer alan unsurlar nelerdir?

-Devletin Cumhuriyet ilkesi korunacak

-Kişi hakları korunacak

-Yönetimde yerinden yönetim sistemi ( Adem-i Merkeziyetçilik ) benimsenecek

-Cumhurbaşkanlığının milletvekilliği kaldırılacak

-Milletin onayı alınmadan anayasa değiştirilmeyecek

-Parti dini inançlara saygılı olacak

-Serbest ekonomi ( Liberalizm ) uygulanacak

-Hükümete ait araziler köylülere dağıtılacak

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının başkanı kimdir?

-Kazım Karabekir

Türkiye’nin ilk muhalif partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kapatılmasına neden olan gelişme nedir?

-Şeyh Said İsyanı

13 Şubat 1925’te Diyarbakır’ın Piran ilçesinde ortaya çıkan ayaklanma hangisidir?

-Şeyh Said İsyanı

Şeyh Said İsyanına destek veren Avrupa devleti hangisidir?

-İngiltere

Türkiye Cumhuriyeti’nin Şeyh Said İsyanı nedeniyle kaybettiği toprak parçası hangisidir?

-Musul

Cumhuriyet tarihinde rejime yönelik ilk isyan hangisidir?

-Şeyh Said İsyanı

Şeyh Said İsyanının nedeni nelerdir?

-Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının politikalarının eski rejim yanlılarını ümitlendirmesi

-İngilizlerin Musul Meselesinde lehlerine çözmek için isyana destek vermesi

-Saltanat ve hilafet yanlılarının kışkırtmaları

Şeyh Said İsyanı sırasında isyanı bastırmakta zorlanarak istifa etmek zorunda kalan hükümet hangisidir?

-Fethi Okyar Hükümeti

Şeyh Said İsyanı nedeniyle çıkarılan kanun hangisidir?

-Takrir-i Sükun Kanunu

Takrir-i Sükun Yasası doğrultusunda meydana gelen gelişmeler nelerdir?

-Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmıştır.

-Şeyhlik, dervişlik gibi unvanlar yasaklanmıştır.

-Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da sıkıyönetim ilan edilmiştir.

-Basına sansür uygulanmıştır.

-Tevhid-i Efkar, Aydınlık, İstiklal gibi gazete ver dergiler kapatılmıştır.

Şeyh Said İsyanının sonuçları nelerdir?

-İstiklal Mahkemeleri yeniden kurularak ayaklanmacılar yargılanmıştır.

-Ali Fethi Okyar Hükümetinin yerine İsmet İnönü Hükümeti kurulmuştur.

-Musul Sorununun İngiltere lehine çözümlenmesine neden olmuştur.

-Türkiye’de çok partili hayata geçiş denemesi başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

-Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatılmıştır. ( 5 Haziran 1925 )

-Türkiye’de çok partili hayat için gerekli ortamın olmadığı ortaya çıkmıştır.

-Takrir-i Sükun Yasası çıkarılmış ve 1929’a kadar yürürlükte kalmıştır.

Cumhuriyet Dönemi’nde ilk çok partili hayat denemelerinin başarısız olmasına neden olan gelişme hangisidir?

-Şeyh Said İsyanı

Şeyh Said İsyanı sonrası yargılamalar yapacak İstiklal Mahkemelerinin kurulduğu şehirler hangileridir?

-Ankara

-Diyarbakır

Mustafa Kemal “ Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar olacaktır. “ sözlerini hangi gelişme üzerine söylemiştir?

-Kendine karşı düzenlenen İzmir Suikastı girişimi üzerine

Not:1926’da Mustafa Kemal’e karşı suikast girişiminde bulunan ittihatçılar tasfiye edilmiştir.

Not: Şeyh Said İsyanı

-Cumhuriyet rejimine karşı çıkartılan bir isyandır.

Not: Takrir-i Sükun Yasası ve İstiklal Mahkemeleri

-Şeyh Said İsyanına karşı çıkartılan bir yasadır.

-Bu yasa ile Şeyh Said ve arkadaşları idam edilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci muhalefet partisi hangisidir?

-Serbest Cumhuriyet Fırkası (12 Ağustos 1930 )

Serbest Cumhuriyet Fırkasının kurucusu kimdir?

-Ali Fethi Okyar

Not: 1929 dünya ekonomik krizine karşı Mustafa Kemal’in isteği üzerine Fethi Okyar tarafından kurulmuştur.

Serbest Cumhuriyet Fırkasının kurulma nedenleri nelerdir?

-1929 dünya ekonomik bunalımından etkilenen Türkiye’nin bu bunalımdan en az zararla çıkması için değişik görüşlere ihtiyaç duyulması

-Hükümetin çalışmalarını denetleyecek bir muhalefet partisine ihtiyaç duyulması

-Değişik görüşlerin mecliste yer almasını sağlanmak istenmesi

-Demokrasinin gelişimini sağlamak için çok partili hayata geçmek istenmesi

-Ulusal egemenlik ilkesini etkin bir biçimde uygulama düşüncesi

Not: Mustafa Kemal’in kız kardeşi Makbule hanımda bu partidedir.

Serbest Cumhuriyet Fırkasının programında yer alan unsurlar nelerdir?

-Parti ekonomide liberalizm uygulayacaktır.

-Parti, milliyetçi, cumhuriyetçi ve laik esaslara bağlı kalacaktır.

-Kadınlara, toplumsal ve siyasi alanda daha fazla haklar tanınacak

-Limanlarda hakim olan tekel kaldırılacak

-Vergiler halkın gelirine göre toplanacak

-Tek dereceli seçim sistemine geçilecektir.

Ali Fethi Okyar’ın kurmuş olduğu Serbest Cumhuriyet Fırkasını feshetmesine neden olan gelişme hangisidir?

-Partide laikliğe ve cumhuriyet rejimine karşıt olan kişilerin etkinliğinin artması ve bu durumun cumhuriyet rejimini ve inkılapları tehlikeye düşürmesi

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkasının kapatılması hangi ilkelerle ilgilidir?

-Cumhuriyetçilik ve laiklik

Cumhuriyet Halk Partisinin 1946’ya kadar tek partili bir yönetim uygulamasının nedenleri nelerdir?

-Yapılan inkılapların yerleşmesini beklemek

-Halkın belli bir siyasi olgunluğa erişmesini beklemek

-Ülkedeki birlik ve beraberliği güçlendirmek

-Ülkenin kalkınmasına hız vermek

Atatürk Döneminde kurulan siyasi partiler hangileridir?

-Halk Fırkası

-Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

-Serbest Cumhuriyet Fırkası

-Ahali Cumhuriyet Fırkası

-Amele ve Çiftçi Fırkası

-Laik Cumhuriyet, İşçi ve Çiftçi Fırkası

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası, Halk Fırkasının uyguladığı Devletçilik ilkesine karşı hangi ekonomik modeli benimsemişlerdir?

-Liberalizm

Cumhuriyetin ilanından önce kurulan parti hangisidir?

-Halk Fırkası

Cumhuriyet Dönemi’nde yaşanan hangi gelişme Ali Fethi Okyar’ın Serbest Cumhuriyet Fırkasının feshetmesinin haklılığını ortaya koymuştur?

-Menemen olayı

Not: Cumhuriyet tarihinde rejime karşı çıkartılan ikinci isyandır.

Derviş Mehmet İsyanı Çıkarmıştır

Milli Kalkınma Partisi’nin kurucusu kimdir?

-Nuri Demirağ

Demokrat Parti’nin kurucuları kimlerdir?

-Celal Bayar

-Fuat Köprü

-Adnan Menderes

-Refik Koraltan

Türkiye’de tek dereceli seçim sistemine ilk kez ne zaman geçilmiştir?

-1946

Türkiye Cumhuriyeti tarihinde rejime karşı çıkan ikinci isyan hangisidir?

-Menemen Olayı ( 23 Aralık 1930 )

Not: Birincisi Şeyh Said İsyanıdır.

Menemen İsyanı hangi partinin kapatılmasına tepki olarak çıkarılmıştır?

-Serbest Cumhuriyet Fırkası

Menemen Olayının yaşanmasında etkili olan kişi kimdir?

-Derviş Mehmet

 

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+


Etiketler: , , , , , , , , , , , , ,
Eklenme Tarihi: 10 Eylül 2017

Konu hakkında yorumunuzu yazın