Soru ve Cevaplarla Osmanlı Devleti’nde Kültür ve Medeniyet

yorumsuz
174


Soru ve Cevaplarla Osmanlı Devleti’nde Kültür ve Medeniyet Özetiyle siz değerli okuyucularımızın Osmanlı Devleti’nde Kültür ve Medeniyet Konusunda sıkıntısı kalmamasını amaçlıyoruz. Diğer Soru ve Cevaplarla Tarih Özeti konularına buradan erişebilirsiniz. Egitimvaktim ailesi olarak Osmanlı Devleti’nde Kültür ve Medeniyet çalışmalarınızda başarılar dileriz.

Osmanlı Devlet yapısı ve anlayışının dayandırıldığı unsurlar nelerdir?

-İslam dini kuralları

-Türk gelenek ve görenekleri

-Fethedilen bölgelerin yönetim uygulamaları

Tarihsel süreçte Osmanlı veraset anlayışının geçirdiği değişim aşamaları nelerdir?

-İlk dönemlerde “ Ülke hükümdar ve ailesinin ortak malıdır. ” anlayışı hâkim

-I. Murat döneminde “Ülke hükümdar ve erkek çocuklarının malıdır. “ anlayışı hâkim

-II. Mehmet ( Fatih ) döneminde “ Ülke hükümdarın malıdır. “ anlayışı hâkim

-I. Ahmet Döneminde “ Ülke hanedan üyelerinden en yaşlı ve en olgun olanı tarafından yönetilir. “ anlayışı hâkim

Osmanlı Devleti’nin yönetim merkezleri hangileridir?

-Topkapı Sarayı 15. Yüzyıldan 19. Yüzyıla kadar yönetim merkezi olarak kullanılmıştır.

-Dolmabahçe Sarayı 19.yüzyılda yönetim merkezi olarak kullanılmıştır.

-Yıldız Sarayı

-Çırağan Sarayı 19. Yüzyıldan devletin yıkılışına kadar yönetim merkezidir.

Osmanlı padişahlarının görevleri nelerdir?

-Divana başkanlık etmek

-Orduyu komuta etmek

-Savaşa ve barışa karar vermek

-Kanunların uygulanmasını sağlamak

-Büyük devlet memurlarını atamak

Sancak sistemi nedir?

-Osmanlı şehzadelerin yönetim deneyimi kazanması, halkı tanıması ve halkla karşılaşması için “ lala “ denilen tecrübeli eğitmenlerle taşraya yönetici olarak gönderilmesidir.

Not: Lala

-Şehzadeler deneyim ve tecrübe kazanmaları için gittikleri sancaklarda Lalalar tarafından yetiştirilmişlerdir.

Osmanlı Devleti’nde sancağa çıkan ilk şehzade kimdir?

-I. Murat

Osmanlı Devleti’nde sancak sisteminden yetişen son padişah kimdir?

-III. Mehmet

Osmanlı’da Sancak Sistemine son veren padişah kimdir?

-I. Ahmet

Sancak Sistemini yasa haline getiren padişah kimdir?

-II. Mehmet ( Fatih )

Kardeş Katli Yasasını çıkararak Osmanlı Devleti’ni merkeziyetçi bir imparatorluk haline getiren padişah kimdir?

-II. Mehmet ( Fatih )

Osmanlı Devleti’nde başkentin yönetimi nasıldır?

-Sadrazam, Başkentin yönetiminden sorumludur.

-Yeniçeri Ağası, Başkentin güvenliğinden sorumludur.

-Taht Kadısı, Adalet işlerinden sorumludur.

-Şehremini, Belediye işlerinden sorumludur.

-Mimarbaşı, İmar ve bayındırlık işlerinden sorumludur.

Divan-ı Hümayunun genel özellikleri nelerdir?

-Orhan Bey Döneminde kurulmuştur.

-Devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı kuruldur.

-Divan’a fatih dönemine kadar padişahlar başkanlık etmiştir.

-Divan örgütü II. Mahmut tarafından kaldırmıştır.

-Osmanlı ülkesinde yaşayan bütün toplumlar divana doğrudan başvurabilmişlerdir.

Divan üyeleri kimlerdir?

-Padişah ( Orhan Bey’den – II. Mehmet’e kadar )

-Sadrazam ( Vezir-i Azam )

-Vezirler

-Kazasker

-Defterdar

-Nişancı

-Reisülküttap

-Kaptan-ı Derya

-Şeyhülislam

Sadrazamın görevleri nelerdir?

-Devlet yönetiminde padişahtan sonra gelen kişidir

-Padişah başkentte bulunmadığı zaman devleti yönetir.

-Padişah ordunun başında sefere çıkmadığı zaman Serdar-ı Ekrem unvanıyla orduya komuta eder.

-Padişahın mührünü taşır.

-Bazı devlet görevlilerinin atanmasından ve görevden alınmasından sorumludur.

Osmanlı Devleti’nde vezirlerin görevleri nelerdir?

-Sadrazamın verdiği görevleri yerine getirmiştir.

-Gerektiğinde orduyu komuta ederler

-Bugünkü devlet bakanı konumundadır.

Kazaskerin görevi nedir?

-Divandaki büyük davalara bakar.

-Kadı ve müderrisleri atama ve görevden alma yetkisine sahiptir.

-Eğitim, adalet işlerinden sorumludur.

Not: I. Murat döneminde kurulmuştur.

En büyük yargıçtır.

Defterdarın görevi nedir?

-Devletin mali işlerinden sorumludur.

-Devletin gelir ve giderlerini hesaplar

-Devlet bütçesinin kayıtlarını tutar.

Nişancının görevi nelerdir?

-Divandan çıkan belgelere, padişah fermanlarına, beratlarına ve namelere padişahın tuğrasını çeker

-Fethedilen bölgeleri tahrir defterlerine kaydeder.

-Dirliklerin dağıtımlarını yapar.

-Gereken durumlarda divanda kanunları açıklar, iç ve dış yazışmaları yapar.

Reisülküttabın görevi nedir?

-Divan kâtiplerinin başıdır.

-XVII. Yüzyıldan itibaren dış işlerden sorumlu hale gelmiştir.

Kaptan-ı Derya’nın görevi nedir?

-Donanma komutanıdır.

-Seferde olduğu zamanlarda divan toplantılarına katılır.

-XVI. Yüzyılda divan üyesi olmuştur.

Not: Kanuni Dönemi’nde divan üyesi olmuştur.

Şeyhülislam’ın görevi nedir?

-Divanın doğal üyesidir.

-Divan kararlarının dine uygun olup olmadığı konusunda fetva verir.

Osmanlı Devleti’nde taşra teşkilatının idari birimleri nelerdir?

-Eyalet

-Sancak

-Kaza

-Köy

Osmanlı Devleti’nde Salyaneli ( yıllık ) eyaletlerin özellikleri nelerdir?

-Merkeze uzak eyaletlerdir.

-Tımar sistemi uygulanmadığı eyaletlerdir.

-Vergiler yıllık ( salyane ) olarak toplanmıştır.

-Salyaneli eyaletlerden toplanan vergilerin bir kısmıyla görevlilerin maaşları ödenir kalan kısım ise hazineye aktarılır.

-Bu eyalette iltizam sistemi uygulanmıştır.

-Tunus, Cezayir, Mısır, Bağdat, Yemen ve Trablusgarp salyaneli eyaletlerdendir.

Osmanlı Devleti’nde salyanesiz ( yıllıksız ) eyaletlerin özellikleri nelerdir?

-Merkeze bağlı eyaletlerdir.

-Tımar Sistemi uygulanmıştır.

-Bu eyaletlerde vergi gelirleriyle memurlara maaş ödenmiş ve asker yetiştirilmiştir.

-Rumeli, Bosna, Budin, Anadolu, Şam, Halep, Diyarbakır, Van, Trabzon salyanesiz eyaletlerdendir.

Özel yönetimli eyaletlerin özellikleri nelerdir?

-İç işlerinde serbest, dış işlerinde merkeze bağlı eyaletlerdir.

-Yöneticilerini padişah tarafından yerel beylerden atanmıştır.

-Yıllık vergi ödeyen, savaşlarda asker gönderen eyaletlerdir.

-Özel yönetimli eyaletlerden olan Hicaz’dan vergi alınmaz asker toplanmazdı.

-Kırım’dan ise vergi alınmazdı

-Hicaz, Erdel, Kırım, Eflak ve Boğdan özel yönetimli eyaletlerdi.

Taşra teşkilatı üyelerinden muhtesiplerin görevi nedir?

-Çarşı ve pazarların denetiminden sorumludur.

Kaptan emirlerinin görevleri nelerdir?

-Tarımsal ürünlerin depolandığı ambarların denetiminden sorumludur.

-Depolanan ürünlerin dağıtımından sorumludurlar.

-İhtiyaç fazlası ürünlerin İstanbul’a gönderilmesini sağlarlar.

Pençik sistemi nedir ve bu sistemi ilk uygulayan kimdir?

-Savaşta elde edilen çocukların beşte birinin Osmanlı hizmetine alınmasıdır. İlk olarak I. Murat döneminde uygulanmıştır.

Devşirme sistemi nedir?

-Osmanlı vatandaşı olan Hristiyanların çocukların belirli eğitimlerden geçirilerek saray hizmetlerine ve orduya alınmasıdır. Ankara Savaşı sonrası asker ihtiyacının artmasından ve savaşların durmasından dolayı pençik sistemi terk edilerek büyük oranda devşirme sistemine geçilmiştir.

Devşirme sisteminin esasları nelerdir?

-Devşirme sisteminde sadece gayrimüslim çocuklar alınırdı.

-Devşirme sistemine alınacak çocukların ailelerinden rızalarıyla alınmak zorundaydı.

-Her aileden sadece tek çocuk sisteme alırdı.

-Tek çocuğu olan aileden devşirme alınmazdı.

-Vücudunda kusuru olan çocuklar sisteme alınmazdı.

-Devşirme olarak alınan çocukların bir kısmı saraya bir kısmı ise Anadolu’daki Türk ailelere verilirdi.

-Bu aileler çocuklarla belirli bir süre İslam dinini Türk gelenek ve göreneklerini öğretirlerdi.

-Devşirme Sistemi’nden yetiştirilenlerin bir kısmı ile devlet adamı ihtiyacı bir kısmı ile askeri ihtiyacı giderilirdi.

Osmanlı kara ordusunun bölümleri nelerdir?

-Kapıkulu askerleri

-Eyalet askerleri

-Yardımcı kuvvetler

Kapıkulu ordusunun birimleri nelerdir?

Kapıkulu Piyadeleri

Acemi Oğlanlar Ocağı: I. Murat döneminde Enderun ve Kapıkulu Ocaklarına kaynak sağlamak amacıyla kurulmuştur.

Yeniçeri Ocağı: I. Murat döneminde kurulmuştur.

-Üç ayda bir ulufe adı verilen bir maaş almışlardır.

-Askerlikten başka işle uğraşmaları yasaktır.

-Barış döneminde başkentte bulunur ve padişahı korurlardı.

-Cebeci Ocağı: Yeniçerilere silah temin eden ve silahların bakım ve onarımını yapan ocaktır.

Humbaracı Ocağı: Havan topları ve Humbara denilen el toplarını yapan ve savaşlarda kullanan ocaklardır. ( Kapıkulu Ocağı içinde en teknik okuldur. )

-Top Arabacıları Ocağı: Ağır topları savaş meydanına taşıyan ocaklardır.

Lağımcı Ocağı: Kale kuşatmaları sırasında tünel kazan ve fitil döşeyerek kale duvarlarını imha eden ocaktır.

Kapıkulu Süvarileri

Sağ ve Sol Garipler: Savaş sırasında hazineyi ve elde edilen ganimetleri koruyan askerlerdir.

Sipahi ve Silahtar: Savaş sırasında padişahı ve otağını korumakla görevli olan askerlerdir.

Sağ ve Sol Ulufeciler: Savaş sırasında saltanat sancağını korurlar.

Eyalet ordusunun birimleri ve bu birimlerin görevleri nelerdir?

Tımarlı Sipahiler: Dirlik sisteminden yetişen askerlerdir. Tamamı Türklerden oluşur. Geçimlerini tımar topraklarından sağlarlar. Barış zamanında bulundukları bölgenin güvenliğini sağlamakla, savaş zamanı da orduya katılmakla görevlidirler.

Not: I. Murat Döneminde kurulmuş olan tımar sistemi II. Mahmut döneminde kaldırılmıştır.

Azaplar: Savaşlarda yeniçerilerin önünde yer alarak, ilk düşman saldırısını karşılamakla görevlidirler.

-Deliler: Sınır bölgelerine yerleştirilen ve sınırlarını koruyan askerlerdir.

-Akıncılar: Savaş öncesi akınlar düzenleyerek, orduya keşif hizmetinde bulunmaktadır.

-Gönüllüler: Sınır boylarındaki şehir ve kasabaları korumakla görevlidirler.

-Yaya ve Müsellemler: Ordunun geçeceği yolların güvenliğini sağlarlar ve yolların, köprülerin onarımından sorumludurlar.

Sakalar: Ordunun su ihtiyacını karşılamışlardır.

-Beşliler: Sınır boylarını korurlar.

İlk Osmanlı donanması hangi padişah döneminde ve nerede kurulmuştur?

-Orhan Bey döneminde Karamürsel’de kurulmuştur.

Osmanlı Devleti’nin ilk büyük tersanesi hangi padişah döneminde ve nerede kurulmuştur?

-I. Beyazıt Döneminde Gelibolu’da

Osmanlı Donanma gücünün yakılarak imha edildiği yerler neresidir?

-İnebahtı

-Çeşme

-Navarin

-Sinop

Osmanlı Devleti’ndeki ekonomik faaliyetler nelerdir?

-Tarım ve Hayvancılık

-Ticaret

-Sanayi

-Dericilik

-Dokumacılık

Lonca Teşkilatı nedir?

-Esnafların kendi aralarında kurduğu birliklerdir.

Lonca sisteminin faydaları nelerdir?

-Üretimde kalite sağlanmıştır.

-Esnaf ile devlet arasında ilişkinin düzenli bir biçimde yürütülmesini sağlamıştır.

-Üyelerine kredi sağlamıştır.

-Ürünlerin fiyatı belirlenmiştir.

-Mesleki eğitim verilmiştir.

-Haksız rekabet önlenmiştir.

-Üyelerine gerekli olan hammadde sağlanmıştır.

Not: 1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile büyük bir darbe almıştır.

Osmanlı Devleti’nde hazinenin gelir kaynakları nelerdir?

-Şer’i vergiler

-Örf’i vergiler

-Gümrük

-Maden, tuzla ve orman gelirleri

-Ganimet gelirleri

-Savaş tazminatları

-Bağlı beylik ve devletlerin ödedikleri vergiler.

Şer’i vergiler nelerdir?

-Öşür: Müslümanlardan alınan ürün vergisidir.

-Haraç: Gayrimüslimlerden alınan ürün vergisidir.

-Cizye: Gayrimüslim erkeklerden askerlik yapmamaları karşılığı alınan vergidir.

Örf’i vergiler nelerdir?

-Çift Resmi: Müslüman çiftçilerden alınan arazi vergisidir.

-İspernç Resmi: Gayrimüslim çiftçilerden alınan arazi vergisidir.

-Ağnam Vergisi: Köylünün küçükbaş hayvanları için ödediği vergidir.

-Çiftbozan: Toprağını mazeretsiz olarak terk eden ve üç yıl üst üste boş bırakan çiftçilerden alınan vergidir.

-Avarız Vergisi: Deprem, sel gibi olağanüstü durumlarda alınan vergi.

-Bac Vergisi: Pazar yerlerinden alınan vergidir.

-Bennak: Evlilerden alınan toprak vergisidir.

-Mücerred: Yirmi yaşına geçtiği halde evlenmeyen Müslüman erkeklerden alınan vergiler.

-Cerime: Suç işleyenlerden alınan vergidir.

-Arusane: Evlenen kızların ailesinden alınan vergidir.

Müsadere nedir?

-İlk dönemlerde hazineden haksız kazanç elde edenlerin mal ve servetine el konulmasıydı. 17. Yüzyılda ise ölen ve idam edilen yüksek rütbeli memurların mal ve servetlerine el konulması şekline dönüşmüş ve Tanzimat Fermanı ile kaldırılmıştır.

Not: Müsadere

Müsaderenin kaldırılması özel mülkiyet anlayışına katkıda bulunmuştur.

Osmanlı Devleti’nde paranın gelişimi nasıl olmuştur?

-Osmanlıda ilk para ( Bakır ) Osman Bey Döneminde bastırılmıştır.

-İlk gümüş para Orhan Bey tarafından bastırılmıştır.

-İlk altın para II. Mehmet ( Fatih ) Döneminde mecidiyeler tarafından bastırılmıştır.

-İlk kağıt para ( Kaime ) Sultan Abdülmecit tarafından bastırılmıştır.

-Sultan Abdülmecid döneminde mecidiyeler de basılarak metal para birliği sağlanmıştır.

Osmanlı Devleti’nde bankacılığın gelişimi nasıldır?

-Osmanlı Devleti’nde kurulan ilk banka Bank-ı Dersaadet’tir ( 1847 )

-İngiliz ve Fransız ortaklığı ile Bank-ı Osmani kurulmuştur.

-Sultan Abdülaziz döneminde çiftçilere kredi vermek amacıyla Memleket Sandıkları ve halkın tasarruflarını değerlendirmesi için Emniyet Sandıkları kurulmuştur. ( Bu sandıklar daha sonra Ziraat Bankası’na çevrilmiştir.

Türk tarihinde kurulan ilk milli banka hangisidir?

-Ziraat bankası

Not: 1888’de Ziraat Bankası açılmıştır.

Osmanlı ekonomisinin bozulmasının nedenleri nelerdir?

-Coğrafi keşifler sonucu Avrupa’nın zenginleşmesi

-Coğrafi keşifler sonucu Osmanlı Devleti’nin elindeki ticaret yollarının önemini kaybetmesi

-Keşfedilen yerlerden Avrupa’ya gelen bol miktardaki altın ve gümüşün Osmanlı piyasasına girmesi sonucu Osmanlı parasının değerinin düşmesi

-Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile Osmanlı Devleti’nin açık Pazar haline gelmesi

-Uzun süren savaşların yaşanması ve savaşların kaybedilmesi

-Saray masraflarının artması

-Tımar sistemin bozulması sonucu tarımsal üretimin düşmesi

-Sık sık yaşanan padişah değişiklikleri nedeniyle ödenen cülus bahşişlerinin hazineye yük getirmesi

-Kaçak yollardan Avrupa’ya mal ihraç edilmesi

Osmanlı’da devlete ait topraklara ne ad verilir?

-Miri Arazi

Osmanlı toprak sisteminde miri arazinin bölümleri nelerdir?

-Dirlik

-Gelirleri devlet memurları ile savaşta yararlılık gösteren kişilere maaş karşılığı verilen arazilerdir.

-Miri arazinin en önemli bölümünü oluşturur.

-Has, zeamet, tımar olarak bölümlere ayrılmıştır.

-Has araziler en yüksek dereceli devlet memurlarına verilir ( Padişah, Şehzade, Divan Üyeleri )

-Zeamet orta dereceli devlet memurlarına verilen arazilerdir ( Kadı, Müderris )

-Tımar gelirleri en düşük devlet memurlarına verilen arazilerdir.

-Tımar sahipleri toprak gelirlerinin bir kısmı ile kendi geçimlerini sağlar bir kısmı ile de cebelü ( tımarlı sipahi ) denilen atlı asker beslerlerdi.

-Paşmaklık

-Gelirleri hanedan üyesi kadınlara ayrılan topraklardır.

-Yurtluk

-Gelirleri sınır boylarında görevli olan akıncılara, kasaba ve şehirlerdeki memurlara verilen arazidir.

-Ocaklık

-Gelirleri tersane giderleri ve kale muhafızlarına ayrılan arazilerdir.

-Mukataa

-Gelirleri doğrudan hazineye aktarılan arazilerdir. Bu arazinin gelirleri iltizam sistemi ile toplanmıştır.

-Malikane

-Devlete üstün hizmetlerde bulunan kişilere hediye olarak verilen arazilerdir.

-Vakıf

-Gelirleri sosyal işlere ayrılan arazilerdir.

-Bu toprak gelirlerinden cami, medrese, hastane, bedesten gibi hayır kurumları inşa edilir ve bu kurumların ihtiyaçları karşılanırdı.

Osmanlı toprak sisteminde mülk arazilerinin bölümleri nelerdir?

-Öşri Arazi

-Mülkiyeti Müslümanlara ait olan topraklardır.

-Bu toprakların sahipleri araziden elde ettikleri ürün için öşür vergisi, arazi için çift resmi öderlerdi.

-Haraci Arazi

-Mülkiyeti gayrimüslimlere ait topraklardır.

-Harici arazi sahipleri topraklarını devredebilir, kiraya verebilir, satabilir veya miras bırakabilir.

-Haraci arazi sahipleri ürün vergisi olarak haraç, arazi vergisi olarak da ispenç resmi öderlerdi.

Dirlik sisteminin faydaları nelerdir?

-Tarımsal üretim denetim altına alınmış ve sürekliliği sağlanmıştır.

-Devlet hazineden hiç para harcamadan sürekli savaşa hazır bir ordu bulundurmuştur.

-Hazineden hiç para harcanmadan devlet memurlarına maaş verilmiştir.

-Taşranın güvenliği sağlanmıştır.

-Ülkenin bayındır hale gelmesi ve araziden daha iyi faydalanılması sağlanmıştır.

-Köylüye tarımsal üretim için gerekli malzeme sağlanmıştır.

Vakıf sisteminin faydaları nelerdir?

-Külliyeler inşa ederek ülke bayındır hale gelmiştir.

-Sosyal ve kültürel ihtiyaçlar için maddi kaynak sağlanmıştır.

-Gelir dağılımından kaynaklanan farklılıklar ortadan kaldırılmıştır.

-Fetih edilen bölgelere Türk – İslam kültürü taşınmış ve kalıcılığı sağlanmıştır.

-Eğitim ve kültür faaliyetleri düzenli bir biçimde sürdürülmüştür.

-Ticari faaliyetlerin düzenli bir şekilde yürütülmesi sağlanmıştır.

-Şehirlerin gelişmesi ve kalkınması hız kazanmıştır.

Not: Külliye

-Külliyenin giderleri vakıf toprakları ile karşılanırdı.

Osmanlı Devleti’nde kadıların görev yerlerinin belirli aralıklarla değiştirilmesinin nedenleri nelerdir?

-Kadıların yetkilerini kötüye kullanmasının önüne geçilmek istenmesi

-Mülki idarelerin kadılara baskı yapmasının önüne geçilerek yargı bağımsızlığını sağlamak

Osmanlı Devleti’nde kadıların görev ve yetkileri nelerdir?

-Başkentten gelen emirlerin halka ulaşmasını sağlamak

-Halkın dilek ve şikâyetlerini divana bildirmek

-Her türlü nikâh akdi, sözleşme, şirket kurma gibi işlemleri onaylamak

-Bölgelerindeki idarecilerin uygulamalarını kanunun yetkisi dâhilinde denetlemek

-Vergilerin adil bir biçimde toplanmasını ve dağıtılmasını sağlamak

Osmanlı Devleti’nde kadıların idarecileri denetleme yetkisine sahip olmaları neyin göstergesidir?

-İdarenin yargı denetiminde olduğunun

Osmanlı Devleti’nde kadıların küçük yerleşim birimlerindeki temsilcilerine ne ad verilir?

-Kadı Naibi

Osmanlı Devleti’nde Müslüman olsun olmasın bütün halkın uyması gereken hukuk kuralları hangisidir?

-Örfi hukuk kuralları

Osmanlı Devleti’nde toplum yapısı nasıldır?

Yönetenler ve yönetilenler olmak üzere ikiye ayrılır.

-Yönetenler:

-Seyfiye

-İlmiye

-Kalemiyye

-Yönetilenler:

Şehirliler

-Köylüler

-Göçebelerden oluşur.

Osmanlı Devleti’nde seyfiye sınıfının görevi nedir temsilcileri kimlerdir?

-Yönetim ve askeri işlerin yürütülmesinden sorumludur.

-Padişah, Sadrazam, vezirler, beylerbeyi, sancak beyi, kaptan-ı derya ve yeniçeri ağası bu sınıfın temsilcileridir.

Osmanlı Devleti’nde ilmiye ( ulema ) sınıfının görevi nedir temsilcileri kimlerdir?

-Din, eğitim ve adli işlerden sorumludurlar.

-Şeyhülislam,  kazasker, reisülküttap, kadı, müderris ve kâtipler bu sınıfın temsilcileridir.

Osmanlı Devleti’nde kalemiyye sınıfının görevi nedir temsilcileri kimlerdir?

-İdari ve mali bürokrasiyi sürdürmekle görevlidirler.

-Defterdar, nişancı, reisülküttap ve kâtipler bu sınıfın temsilcileridir.

Osmanlı toplum yapısında görülen yatay hareketlilik nedir?

-Toplumdaki bireylerin ülke içerisindeki köyden şehre veya bir bölgeden başka bir bölgeye göç edebilmesidir.

Osmanlı toplum yapısında görülen dikey hareketlilik nedir?

-Halktan herhangi bir kişinin yönetici sınıfa yükselebilmesidir.

Osmanlı Devleti’ndeki eğitim kurumları nelerdir?

-Sıbyan Mektepleri ( Mahalle Mektepleri )

-Osmanlı Devletinde 4-6 yaş arasındaki çocukların gittiği eğitim kurumudur.

-Belirli bir süresi veya sınıfı yoktur.

-Ağırlıkla dinsel eğitim verilir.

-Sıbyan Mektepleri daha çok camilerin yanına yapılmıştır.

-Osmanlı Devletinde eğitimin ilk basamağıdır.

-Eğitim ücretsizdir.

-Rüstiyeler

-II. Mahmut döneminde açılan ortaokul düzeyinde eğitim kurumlarıdır.

-Sultaniler ( İdadiler )

-Tanzimat Dönemi’nden itibaren lise düzeyinde eğitim veren kurumlardır.

-Medreseler

-Osmanlı Devleti’nde en yaygın eğitim ve öğretim kurumlarıdır.

-Orta ve yüksek dereceli eğitim kurumlarıdır.

-Medrese eğitimi ücretsizdir ve medrese öğrencilerinin her türlü ihtiyaçları vakıflar tarafından karşılanır.

-Medreselerde dini bilimlerin ( hadis, fıkıh, kelam, icma, kıraat ) yanı sıra pozitif bilimler de ( fizik, kimya, eczacılık, matematik, geometri …) okutulmuştur.

-Medreselerde eğitim dili Arapçadır.

-Medrese hocalarına müderris, yardımcılarına ise muid adı verilir.

-Medrese öğrencilerine talebe, softa, suhte, danişment gibi adlar verilmiştir.

-İlk Osmanlı medresesi Orhan Bey Dönemi’nde kurulan İznik Medresesidir.

-Fatih Dönemi’nde açılan Sahn-ı Seman Medreseleri ve Kanuni Sultan Süleyman Dönemi’nde açılan Süleymaniye Medreseleri, Osmanlı Devleti’nin en önemli medreselerindendir.

-Medrese mezunlarına İcazetname ( Diploma ) verilmiştir.

 -Camiler

-Okuma, yazma ve din eğitimi verilmiştir.

-Tekke ve Zaviyeler

-Tarikat mensuplarına dinsel eğitimin verildiği ve tarikat öğretilerinin benimsetildiği yerlerdir.

-Tekke ve zaviyeler sosyal ve kültürel faaliyetlerde de bulunmuşlardır.

-Enderun

-Devlet memuru, asker, yönetici ve sanatçılar yetiştirmek üzere kurulmuş saray okuludur.

-II. Murat Dönemi’nde açılan meslek okuludur.

-Enderun’a alınan öğrenciler oda adı verilen bölümlerde eğitim görmüşlerdir.

-Eğitim dili Türkçedir.

-Enderun öğrencilerine sanat, beden eğitimi, askerlik, idarecilik gibi eğitimler verilmiştir.

-İlk dönemlerde gayrimüslim çocukların alındığı bu okulda daha sonra Müslüman çocuklarda alınmıştır.

-Lonca

-Osmanlı Devleti’nde zanaat eğitimi veren kurumlardır.

-Loncalarda usta – çırak ilişkisi içerisinde eğitim verilir.

-Loncalarda dinsel ve ahlaki eğitim de verilmiştir.

-Anadolu Selçuklularda Ahilik denilen bu sisteme Osmanlı’da lonca adı verilmiştir.

Acemi Oğlanlar Ocağı

-Devşirmelere askeri alanda eğitim veren okuldur.

-Yeniçeri Ocağına ve Enderun’a kaynak sağlar.

-Mühendishane-i Bahri Hümayun

-Donanmaya deniz subayı ve teknik eğitim almış mühendis yetiştiren okuldur.

-III. Mustafa döneminde açılmıştır.

Mühendishane-i Berri Hümayun

-Orduya teknik eğitim almış kara subayı yetiştiren okuldur.

-III. Selim Döneminde açılmıştır.

-Darü’l Fünun

-Üniversite düzeyinde eğitim veren okuldur.

-İlk olarak 1863’te açılmıştır. Bir süre sonra eğitime ara vermiş ve 1870’ten itibaren kesintisiz olarak eğitimine devam etmiştir.

-Atatürk döneminde İstanbul Üniversitesi adını almıştır.

-Dar’ül Muallim

– Erkek öğretmen yetiştiren okuldur.

-Tanzimat Dönemi okullarındandır

-Dar’ül Muallimat

-Bayan öğretmen yetiştiren okuldur.

-Tanzimat Döneminde açılmıştır.

Mekteb-i Mülkiye

-Mülki amir yetiştiren okuldur.

-Islahhane

-Sanayi konusunda eğitim veren sanat okuludur.

-Mithat paşa tarafından açılmıştır.

-Azınlık Okulları

-Osmanlı ülkesinde yaşayan azınlıkların vakıf gelirleriyle kurdukları okullardır.

-XIX. Yüzyılda sayıları oldukça artmıştır.

-Yabancı Okullar

-Kapitülasyonlardan sonra yararlanan yabancı devletlerin okullarıdır ( Fransa, İngiltere, Almanya, Amerika ).

-Bu okullar özerk bir yapıya sahiptir.

-Osmanlı Devleti’nde açılan ilk yabancı okul Fransız rahipleri tarafından kurulan Sean Bennuva’dır.

Osmanlı Devleti’nde Divan Edebiyatı’nın önemli isimleri kimlerdir?

-Fuzuli

-Baki

-Nabi

-Nedim

-Nefi

-Süleyman Çelebi

Not: Nefi

-Vezir Bayram Paşa hakkında yazdığı hicviye sebebiyle IV. Murat tarafından boğdurulmuştur.

Osmanlı Devleti’nde Halk Edebiyatı’nın önemli temsilcileri kimlerdir?

-Pir Sultan Abdal

-Karacaoğlan

-Köroğlu

-Gevheri

-Kul Ahmet

-Aşık Ömer

Osmanlı Devleti’nde tekke ve tasavvuf edebiyatının temsilcileri kimlerdir?

-Kaygusuz Abdal

-İbrahim Gülşeni

-Akşemseddin

-Kazak Abdal

Osmanlı Devleti’nde din alanında çalışmalar yapan en önemli bilim adamları kimlerdir?

-Zembili Ali Efendi ( İslam Hukuku )

-Ebussuud Efendi ( İslam Hukuku )

-İbn-i Kemal

Osmanlı Devleti’nde gelişmiş ünlü matematikçiler kimlerdir?

-Ali Kuşçu

-Sinan Paşa

Not: Ali Kuşçu

-Sahn-ı Seman Medresesi’nde hocalık yapmıştır.

-Osmanlı’da matematiğin kurucusudur.

-Uluğ Bey’in öğrencisidir.

Osmanlı Devleti’nde tıp alanında çalışmalar yapan bilim adamları kimlerdir?

-Sabuncuoğlu Şerafettin

-Hacı Paşa

Osmanlı Devleti’nde tarih alanında çalışmalar yapan bilim adamları kimlerdir?

-Aşık Paşazade

-Tursun Bey

-Neşri

-Evliya Çelebi

-Naima

-Ahmet Cevdet Paşa

-Abdurrahman Şeref

Osmanlı Devleti’nde coğrafya alanında çalışmalar yapan bilim adamları kimlerdir?

-Piri Reis, Kitab-ı Bahriye ve Dünya Haritası

-Katip Çelebi, Cihannüma ( Dünya Coğrafyası konusunda yazılmış bir eserdir. )

İlk Osmanlı rasathanesini kuran ve astronomi alanında önemli çalışmalar yapan bilim adamı kimdir?

-Takıyüddin Mehmet ( II. Mehmet Fatih Dönemi )

Osmanlı Devleti’nde ilk devlet tarihçisi ( vakanüvist ) kimdir?

-Naima ( Mustafa )

Evliya Çelebi’nin en önemli eseri nedir?

-Seyahatname

Hükümdarın hayatlarını ve yaptıklarını anlatan eserlere ne ad verilir?

-Şehname

Osmanlı Devleti’nde Matematik alanında çalışmalar yapan ünlü minyatürcü ( Nakkaş ) kimdir?

-Matrakçı Nasuh ( Kanuni Sultan Süleyman Dönemi )

Osmanlı dönemi ( Erken Dönem ) mimari eserleri nelerdir?

-Yeşil Türbe ( Bursa )

-Yeşil Camii ( Bursa )

-Ulu Camii ( Bursa )

-Üç Şerefeli Camii ( Edirne )

-Eski Camii ( Edirne )

-Muradiye Camii ( Edirne )

-Hüdavendigar Camii ( Edirne )

-Yıldırım Camii ( Bursa )

-Anadolu Hisarı ( Güzelce Hisarı ) ( Bursa )

Mimar Sinan’ın en önemli eserleri nelerdir?

-Şehzade Camii ( İstanbul – Çıraklık Eseri )

-Süleymaniye Camii ( İstanbul – Kalfalık Eseri )

-Selimiye Camii ( Edirne – Ustalık Eseri )

Klasik Dönem Osmanlı mimari eserleri nelerdir?

-Topkapı Sarayı ( İstanbul )

-Fatih Camii ( İstanbul )

-Beyazıt Camii ( İstanbul )

-Şehzade Camii ( İstanbul )

-Süleymaniye Camii ( İstanbul )

-Selimiye Camii ( Edirne )

-Sultan Ahmet Camii ( İstanbul )

-Rüstem Paşa Camii ( İstanbul )

-Mihrimah Camii ( İstanbul )

-II. Beyazıt külliyesi ( İstanbul )

-Eyüp Sultan Türbesi ( İstanbul )

-Fatih Sultan Mehmet Türbesi ( İstanbul )

-Kanuni Sultan Süleyman Türbesi ( İstanbul )

-Yeni Camii ( Valide Camii ) ( İstanbul )

-Rumeli Hisarı ( Boğazkesen ) ( İstanbul )

-Çinili Köşk ( Revan ve Bağdat Köşkleri ) ( Topkapı sarayı avlusu ) (Fatih Döneminde ) ( İstanbul )

Osmanlı dininde resim ve heykelin yasak olmasından dolayı Osmanlı Devleti’nde gelişme gösteren sanat dalı hangisidir?

-Minyatür

Osmanlı Devleti’nde gelişme gösteren sanat dalları hangileridir?

-Ebru Sanatı

-Çinicilik

-Hat Sanatı

-Ciltçilik

-Tezhip

-Müzik

-Minyatür

-Mimari

-Oymacılık

-Kakmacılık

Not: Şeyh Hamdullah

-Osmanlı tarihinin ünlü hattatlarındandır.

Itri

-Osmanlı tarihinin önemli müzisyenlerindendir.

 

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+


Etiketler: , , , , , , , , , , , , ,
Eklenme Tarihi: 8 Ağustos 2017

Konu hakkında yorumunuzu yazın